ⓘ פאליטישע וויסנשאפט ..

דיקטאטור

א דיקטאטור הערשאפט, איז א פאליטישע צושטאנד אין א לאנד, וואס געווענליך איז נישט קיין אפשטאמיקער פון א קעניגליכער פאמיליע, וואס אויף אזא פאל וועט עס הייסן מאנארכיע. דער הערשער אין א דיקטאטור הייסט א דיקטאטאר. א דיקטאטור איז פאראנטווארטליך פאר אלץ אין לאנד, זי הערשט אויפן געזעץ, אויפן פארלאמענט, און אויפן מיליטער, אסאך פון די דיקטאטורן פונעם 20סטן יארהונדערט, זענען געקומען צום מאכט דורך וואלן, ווי היטלער, אנדערע מיט א מיליטערישער פוטש, ווי סאדאם כוסעין. דער שטארקער סימן ביי א דיקטאטורישער רעפובליק, איז די פארטיי, עס איז נישט פארהאן קיין אפאזיציע, פאליטישע פארטייען ווערן אומלעגאל, ווי אין סאוו ...

וואלן

צו מיינט איר װיקיפּעדיע:וואלן? וואלן איז די פאליטישע באשליסונג ווי מענטשן שטימען צו ערוועלן א פאליטישן קאנדידאט אדער פארטיי וואס זאל פירען א רעגירונג. בירגער אנטיילונג בײַ אַ פארלאמענט אדער רעפובליק איז איינע פון די גרונדענע יסודות אין פאליטישע דעמאקראטישע רעגירונג צו ערלויבן יעדן בירגער א טייל נעמען אין דעם פירונג פון זיין רעגירונג, וואס ווערט דורכגעפירט דורך דעם וואס דער בירגער קען אויסקלייבן די פירערס פון דאס רעגירונג ביי די האפיגע וואלן. די גאנג, איז אבער נישט אן העכטע דעמאקראטיע, ווייל נאך וואס דער בירגער האט אויסגעקליבן זיין באשטימטן פירער, קען דאך זיין באשטימטער פירער אויסמאכן געזעצ ...

ווערסיי אפמאך

דער ווערסיי אפמאך איז געווען דער שלום־אפמאך נאך דעם ערשטן וועלט קריג צווישן פינף לענדער: פראנקרייך, דייטשלאנד, בריטאניע, עסטרייך און די פאראייניקטע שטאטן. דער אפמאך איז איינגעאָרדנט געווארן ל סיון התרע"ט אין דער שטאט ווערסיי Versailles, פראנקרייך, אָן דעם באטייליקונג פון דער דייטשער רעגירונג וואס האט בלויז געדארפט אונטערחתמענען דעם קאנטראקט. דער אפמאך האט געענדיגט די מלחמה צווישן די אליאירטע כוחות און דייטשלאנד. די אליאירטע האבן זיך צוזאמען גענומען און מען האט דארט ארויפגעצוואונגען דעם אפמאך אויף דייטשלאנד צוזאמען מיט אלע צענטראלע כוחות וואס האבן אונטער געשריבן די קאפיטולאציע קעגן זייער וו ...

סטאטוס קווא

סטאטוס קווא מיינט לאזן די איצטיקע צושטאנד. אין פאליטיק איז דאס געוויסע חילוקי דעות וואס די רעגירונג פסקנט נישט לויט דעמאקראטישע געזעצן פון אחרי רבים להטות. דאס איז אזעלכע עקסטרימישע דעות וואס אויב איינע פון די צדדים וועט אָנווערן, וועט זי זיך אינגאנצן קעגן שטעלן קעגן די מדינה. ווי צום ביישפיל אין מדינת ישראל שטעלט מען נישט וואלן צו מע זאל לאזן אדער אומווארפן דעם בית דין צדק פון רבנות, ווייל אויב די וואלן וועלן באשטימען אז מע דארף איר אומווארפן, וועלן די רעליגיעזע באלד אינגאנצן אפלייקענען די מדינה.

עמאנציפאציע

עמאנציפאציע איז טייטש גלייכבארעכטיגונג, און דאס איז געווען דער ערשטער אקט וואס דער קייסער פראנץ יאזעף פון עסטרייך האט איינגעפירט ווען ער איז ארויף אויפן טראן.

פארלאמענט

צו מיינט איר װיקיפּעדיע:פארלאמענט? פארלאמענט איז דאס הויז וואו עס זיצן די פארלאמענטע מיטגלידער כדי צו באוואכן די אקציעס פונעם רעגירונג, און אויב זיי ווילן, קענען זיי אומווארפן די רעגירונג און פאדערן נייע וואלן. אבער געווענטלעך איז דא א קאאליציע וואס וויל נישט אומווארפן די רעגירונג. עס זיינען דא פארלאמענטן אין געוויסע מדינות ווי צ.ב. אין מדינת ישראל וואס די חברי כנסת באשטימען אויך די געזעצן פונעם רעגירונג. ד.ה. דער "געזעץגעבער אויטאריטעט" מיט דער "אויספירער אויטאריטעט" זיינען ענדליך זעט: אויטאריטעט צעטיילונג, און נאר דאס געריכט איז אייניג. א פאַרלאַמענט איז א לעגיסלאטורע הויס, בעזונדערס אין ...

פאשיזם

פֿאַשיזם איז אַ רעגירונג-מעטאָד רעכט געשימט וואס לויט איר איז די שטאַט מער וויכטיקער ווי די מענטשן. דאָס האט זיך ענטױקלט אין 20סטן יאָרהונדערט: 1. די באַװעגונג אױף בעניטאָ מוסעליני 1919-1922 און דעת דאַראַן אַנשליסעדע פּאָליטישע מלוכה 1922-1945 אין איטאַליע אים ענגערן זינע "פֿאַשיזם". 2. נאָך אײנער אינטערפּרעטאַציע, דער באַגריף נעבן דער אַנדערן אַנטי־דעמאָקראַטישן, אַנטי־ליבעראַלן אידעאָלאָגיע, אַלס פֿאַרהאַרמלאָזענדער אױך דער דײַטשער נאַציאָנאַליזם; און פֿאַרשידענע קלײנער באַװעגונגען אין אײראָפּע דער צױשענקריג צײַט מיט אײן. אַ רעגימע, דאָס גרונדלעגע מענטשן רעכטע נישט אַכטעט. דער בונד צװיש ...

פלוראליזם

פלוראליזם איז דער געדאנק פון פארנעמען און אויסליידן דעם אנדערן - זיינע מיינונגען, לעבנסשטייגער, סטיל, אפשטאם, קאליר הויט, אא"וו. אין א פאליטישע דעמאקראטישע געדאנק מיינט דאס צו ערלויבן די בירגער זיך צונויפנעמען אין גרופעס צו דערקלערן איין שניט, און אויסדרוקן זייערע געדאנקען מיט אויפשטעלן פארשידענע ארגאניזאציעס. וו.צ.ב. ארגאניזאציעס אין ישראל: יד שרה וואס האלטן אז די רעגירונג גיט זיך נישט גענוג אפ מיט די באדארפענע. פריוואטע שולעס מיט אן אייגענעם שטרעבונג. א.ד.ג. פארשידענע פאליטישע פארטייען. ווי צב"ש עלה ירוק א אינסטיטוציע וואס גרייכט צו ערלויבן דראגס. הצלה וואס האלטן אז די רעגירונג גיט זיך נ ...

פריימעריס

פריימעריס איז אַ פֿאַרוועלע פון א פּאָליטישע פּאַרטיי, ווען מען קלייבט אויס איידער די וואלן ווער זאל זיין דער אנפירער פון די פארטיי, אדער ווער סזאל לויפן פון די פארטיי און די זשענערעל וואלן.

פרעזידענט

פרעזידענט איז דער אנפירער פון א רעפובליק, קארפאראציע און א רעגירונג איז דער פּרעזידענט אויך דער פרעמיער מיניסטער אבער אין א פארלאמענט-רעגירונג, איז דער פרעזידענט באזונדער.