ⓘ יארן ..

יאר

א יאר איז א תקופה-צייט וואס די ערד פלאנעט רינגלט ארום דער זון וואס איז אומגעפער 365 טעג. אזוי ווי סאיז נישט א גענויע צאל מוז מען משלים זיין דאס יאר מיט נאך א טאג, כמעט יעדע פערדע יאר. דער יידישע קאלענדאר איז באזירט אויף חדשים פון דער לבנה. א פשוט יאר האט 353 אדער 354 אדער 355 טעג, וואס איז נישט גענוג לויטן זון-יאר. דעריבער איז יעדע צוויטע אדער דריטע יאר אן עיבור יאר, דאס הייסט מען איז מוסיף א גאנצן חודש אדר שני. אין איראן און אפגאניסטאן ניצט מען דעם פערסישן קאלענדאר, וואס הייבט אן א ניי יאר דעם טאג ווען די פרילינג גלייכנאכט געפאלט אין טעהראן. אסטראנאמן ניצן דאס "יוליאנישע יאר", דאס איז א ת ...

10

‏ 10 איז דאס צענטע יאר אינעם 1טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. אין יענער צײַט איז נאך נישט געווען קיין גרעגאריאנישער קאלענדאר, דערפֿאר איז דאס יאר נאר אינעם יוליאנישן קאלענדאר. דער קריסטלעכער קאלענדאר וואס איז אנגענומען הײַנט האט ערשט אָנגעהויבן פראקטיש אין יאר 525, אבער איז געווארן אײַנגעפֿירט רעטראאַקטיוו. דעריבער, איינער וואס האט געלעבט אין 10, האט נישט געוואוסט אז ער לעבט אין יאר 10. אלע דאטעס דא זענען לויטן יוליאנישן קאַלענדאַר.

14

לויט טייל פארשער האט זיך אין דעם יאהר געענדיגט די העלעניסטישע פעריאד א שרעקליכער הונגער האט אויסגעבראכן אין כינע וועלכע האט געצווינגען מענטשן צו קאניבאליזם אוגוסטוס ווערט דערקלערט אלס גאט טיבעריוס נעמט איבער זיין שטיף-פאטער אלס רוימישער הערשער רוימישע סאלדאטן ביים רהיין רעוואלטירן, גערמאניקוס באווייזט צו דערשטיקן דעם רעוואלט א צענזוס ווייזט אז עס איז פארהאן 4.973.000 בירגער אין די רוימישע אימפעריע

15

דאס אויסוועהלן באאמטע אין רוים ווערט אריבערגעפיהרט פונעם פאלק צו די הערשער און סענאט דער טייך טיבער פארפלייצט טיילן פון רוים גערמאניקוס טוט פארכאפן די ווייב פונעם גערמאנישן פיהרער

17

קאפאדאקיע ווערט א רוימישער פראווינץ גערמאניקוס קערט זיך אום קיין רוים און ווערט אנטפאנגען אלס מלחמה היראו נאכן באזיגן די גערמאנער טיבעריוס שיקט גערמאניקוס אין קריג מיט די פאלק פון פּאַרטיע היינט אין איראן א ציווילער-קריג ברעכט אויס אין גערמאניע

18

די גערמאנער צושטערן די קעניגרייך פון די מאַרקאָמאַנער געמאניקוס פיהרט אהן א פרידן-אפמאך מיט פּאַרטריע גערמאניקוס קוצט אהן קיין סיריע אלס פארטרעהטער פון רוים פארמער אין כינע רעוואלטירן נאך די פארפלייצונג פונעם געהלן טייך

20

‏ 20 איז דאס 20סטע יאר אינעם 1טן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. אין יענער צײַט איז נאך נישט געווען קיין גרעגאריאנישער קאלענדאר, דערפֿאר איז דאס יאר נאר אינעם יוליאנישן קאלענדאר. דער קריסטלעכער קאלענדאר וואס איז אנגענומען הײַנט האט ערשט אָנגעהויבן פראקטיש אין יאר 525, אבער איז געווארן אײַנגעפֿירט רעטראאַקטיוו. דעריבער, איינער וואס האט געלעבט אין 20, האט נישט געוואוסט אז ער לעבט אין יאר 20. אלע דאטעס דא זענען לויטן יוליאנישן קאַלענדאַר.

23

‏ 23 איז דאס 23סטע יאר אינעם 1טן יארהונדערט. א געוויינטלעך יאר, וואס איז לאנג 365 טעג. אין יענער צײַט איז נאך נישט געווען קיין גרעגאריאנישער קאלענדאר, דערפֿאר איז דאס יאר נאר אינעם יוליאנישן קאלענדאר. דער קריסטלעכער קאלענדאר וואס איז אנגענומען הײַנט האט ערשט אָנגעהויבן פראקטיש אין יאר 525, אבער איז געווארן אײַנגעפֿירט רעטראאַקטיוו. דעריבער, איינער וואס האט געלעבט אין 23, האט נישט געוואוסט אז ער לעבט אין יאר 23. אלע דאטעס דא זענען לויטן יוליאנישן קאַלענדאַר.

24

‏ 24 איז דאס 24סטע יאר אינעם 1טן יארהונדערט. אן עיבור יאר, וואס איז לאנג 366 טעג. אין יענער צײַט איז נאך נישט געווען קיין גרעגאריאנישער קאלענדאר, דערפֿאר איז דאס יאר נאר אינעם יוליאנישן קאלענדאר. דער קריסטלעכער קאלענדאר וואס איז אנגענומען הײַנט האט ערשט אָנגעהויבן פראקטיש אין יאר 525, אבער איז געווארן אײַנגעפֿירט רעטראאַקטיוו. דעריבער, איינער וואס האט געלעבט אין 24, האט נישט געוואוסט אז ער לעבט אין יאר 24. אלע דאטעס דא זענען לויטן יוליאנישן קאַלענדאַר.

יארצענדלינג

א יאָרצענדלינג איז א תקופה פון צען יאר נאכאנאד. דאס ווארט קומט פון "צען" און "יאר". אויך פאר א תקופה פון הונדערט יאר זאגט מען יארהונדערט. כאטש יעדע תקופה פון צען יאר אין א יארצענדלינג, אבער געוויסע צענדלינגען ווערן מער געניצט. דער צענדלינג וואס הייבט אן מיט א יאר וואס זיין לעצטן ציפער איז 0 ווערט זייער ברייט געניצט. למשל די 1990ער יארן אדער אין קורצן די 90ער יארן פאר דעם צענדלינג פון 1990 ביז 1999. דער ציווילער ווערט גערעכנט פון יאר 1, במילא איז דער ערשטער גאנצער צענדלינג געווען די יארן פון 1 ביז 10, דער צווייטער די יארן 11 ביז 20, אא"וו. קומט אויס אז דער 202טער צענדלינג איז פון 2011 ביז 2 ...

                                     

ⓘ יארן

  • איז אן עיבור יאר, אחוץ יארן וואס זענען טיילעוודיק מיט 100 די יארהונדערטער וואס זענען טיילעוודיק מיט 400 זענען אבער יא עיבור יארן למשל, דאס יאר 1900 איז
  • יידישע יארן ג ת ש 3700 - ג תשצ ט 3799 האבן אנגעהויבן אין יאר 62 פאר דער ציווילער רעכענונג און האבן געקאנטשעט אין יאר 39 לויטן יוליאנישן קאלענדאר. ג תשי ג
  • יידישע יארן ג ת ת 3800 - ג תתצ ט 3899 האבן אנגעהויבן אין יאר 39 און האבן געקאנטשעט אין יאר 139 לויטן יוליאנישן קאלענדאר. י ז תמוז ג תתכ ח - די מויערן
  • יידישע יארן ג ש 3300 - ג שצ ט 3399 האבן אנגעהויבן אין יאר 462 פאר דער ציווילער רעכענונג און האבן געקאנטשעט אין יאר 362 פאר דער ציווילער רעכענונג לויטן
  • יידישע יארן ג ת 3400 - ג תצ ט 3499 האבן אנגעהויבן אין יאר 362 פאר דער ציווילער רעכענונג און האבן געקאנטשעט אין יאר 262 פאר דער ציווילער רעכענונג לויטן
  • זענען דאס 3טע, 6טע, 8טע, 11טע, 14טע, 17טע און 19טע יארן עיבור יארן און אלע אנדער זענען פשוטע יארן דער יוליאנישער קאלענדאר האט איין עיבור יאר ווען פעברואר
  • רוב יארן איז היינט דאס אכטע חנוכה ליכטל, אמאל דאס זיבעטע חנוכה ליכטל ה תש י - דב גליקמן, ישראל פא רוויילער און א קטיא ר, פון סדרת שטיסל ה תס ב - הרב יאיר
  • דער 19טער יארהונדערט איז די צייט צווישן די יארן 1801 - 1900. 1805 - קאמף פון טראפאלגאר די תפארת ישראל שול ווערט געבויט אין ירושלים
  • יידישע יארן ב ק 2100 - ב קצ ט 2199 האבן אנגעהויבן אין יאר 1662 פאר דער ציווילער רעכענונג און האבן געקאנטשעט אין יאר 1562 פאר דער ציווילער רעכענונג